پرش به محتوای اصلی

سیمان پرتلند و انواع آن

سیمان چسب اصلی بتن و ملات است و انتخاب تیپ آن به شرایط خاک و آب محل اجرا بستگی دارد. مصرف سیمان نامناسب، دوام سازه را در بلندمدت کم می‌کند.

کیسه سیمان پرتلند به همراه پودر و نمونه بتن سخت‌شده
سازه‌ای استاندارد ملی استاندارد ملی ایران ۳۸۹ (سیمان پرتلند — ویژگی‌ها) و مبحث نهم مقررات ملی ساختمان

سیمان پرتلند تیپ 1 پرمصرف‌ترین نوع در پروژه‌های شهری تهران است و برای بتن‌ریزی سقف، ستون و ملات‌های معمولی کاربرد دارد. تیپ 2 مقاومت متوسط در برابر سولفات دارد و انتخاب منطقی برای فونداسیون در خاک‌هایی است که آزمایش مکانیک خاک، سولفات متوسط گزارش کرده است. تیپ 5 مخصوص خاک‌ها و آب‌های با سولفات زیاد است و در نوار جنوبی کشور و حاشیه کویر مصرف می‌شود. سیمان‌های پوزولانی و سرباره‌ای حرارت هیدراتاسیون کمتری تولید می‌کنند و برای بتن‌ریزی‌های حجیم و شرایطی که نفوذپذیری کم اهمیت دارد مناسب‌ترند. سیمان سفید هم فقط کاربرد نما، بندکشی و کارهای تزئینی دارد و برای بتن سازه‌ای انتخاب نمی‌شود.

رده مقاومت روی کیسه، مقاومت فشاری 28 روزه ملات استاندارد را بر حسب کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع نشان می‌دهد؛ برای نمونه 425-1 یعنی سیمان تیپ 1 با رده 425. این عدد اغلب با عیار بتن اشتباه گرفته می‌شود. عیار، مقدار سیمان مصرفی در هر متر مکعب بتن است و رده مقاومت، کیفیت خود سیمان. آنچه مقاومت بتن را تعیین می‌کند نسبت آب به سیمان است؛ افزودن آب اضافه برای روان‌تر شدن بتن، مقاومت را به‌شدت پایین می‌آورد و هیچ مقدار سیمان اضافه‌ای آن را جبران نمی‌کند.

رایج‌ترین اشتباه کارگاهی، بالا بردن بی‌دلیل عیار سیمان به تصور مقاومت بیشتر است. عیار بالا، جمع‌شدگی خمیری و ترک‌های سطحی بیشتری ایجاد می‌کند و حرارت داخلی بتن را بالا می‌برد. اشتباه دوم، انبار کردن کیسه‌ها روی کف مرطوب یا چسبیده به دیوار نم‌دار است که سیمان را کلوخه و بی‌خاصیت می‌کند. اشتباه سوم، رها کردن بتن بدون عمل‌آوری در روزهای اول است؛ سیمانی که آب کافی برای واکنش نداشته باشد، مقاومت اسمی خود را هرگز به دست نمی‌آورد.

در خرید، تاریخ تولید و نشان استاندارد روی کیسه را کنترل کنید و برای پروژه‌های بزرگ، تحویل فله در سیلو با برگه آنالیز کارخانه امن‌تر از خرید کیسه‌ای از بازار آزاد است. اگر سیمان بیش از سه ماه در انبار مانده، نمونه‌گیری و آزمون مقاومت ملات پیش از مصرف در اعضای سازه‌ای منطقی است.

ادامه مطالعه

مصالح مرتبط